Tussen twee werelden

Trude Maas; Vrouwen moeten niet teveel klitten

Hier kom je tot rust. Hier haalt het oorspronkelijke stadskind haar inspiratie. Vanuit haar lichte, met boeken volgestouwde werkkamer thuis kijkt Trude Maas uit over een natuurgebied. “De omgeving waarin je werkt heeft invloed op mensen. Daar ben ik van overtuigd.”

In 2001 stond Trude Maas op de derde plaats in de Avanta-top 100 van machtige vrouwen in Nederland. Als ‘topvrouw’ in het bedrijfsleven hoort ze te strijden voor meer vrouwen aan de top. Ze weet dat dat haar rol is. Maar first things first; eerst is er koffie, dan volgt het gesprek.

Klitten

Het gesprek dus… Met vragen over het glazen plafond en het slechten daarvan. Met vragen over strategie om meer vrouwen aan de top te krijgen in het bedrijfsleven, in de ambtenarij, in de politiek. de stellingname van Trude Maas is ondubbelzinnig. Het ‘vrouwen-onder-elkaar’en ‘vrouwen-samen-een-front’ ter meerder eer en glorie van de positie van de vrouw, is niet aan haar besteed. “Als vrouwen met hun gezicht naar elkaar gaan staan, staan ze met de rug naar de rest van de wereld. Dergelijk klitten vind ik gevaarlijk. Vrouwen moeten zich niet tot kaste verklaren, daar doe ik niet aan mee.”

Zelf heeft ze zich altijd verre gehouden van de klitten en heeft toch de top bereikt. In de ‘zakenwereld’ is ze een bekend gezicht. Ze rijgt de commissariaten als kralen aan haar ketting; onder meer Philips Nederland, ABN-Amro, Twijstra Gudde en Schiphol Groep, maar ook kleinere bedrijven. “Daar is de commissaris een soort coach van de directie. Dat is weer een heel andere rol.” In politiek Den Haag is ze inmiddels bekend als lid van de Eerste-Kamerfractie voor de PvdA. Haar ‘normale’ baan is president van Hay Vision Society, een brainstormnetwerk van medewerkers en klanten van de Hay Group om na te denken over trend die het HR-vak en de Hay dienstverlening beïnvloeden. Dan laten we het lijstje adviesfuncties en de talloze lezingen op congressen maar even buiten beschouwing.

Verbindende schakel

Een dame van aanzien dus. maar zonder de afstandelijkheid en de aardappel in de keel die daarmee vaak – zo bestaat het beeld althans – gepaard gaan. Ze wil niet doen wat iedereen al doet. Zelf probeert ze complementair te zijn. Een verbindende schakel. Dat heeft ze eigenlijk haar hele leven al. Als typisch beta-meisje ging ze Frans studeren. In een alfa-omgeving ging ze over de statistiek bij een non-profitorganisatie in het onderwijs. In de beta-omgeving van het automatiseringsbedrijf BSO-Nederland, dat later opging in Origin, richtte ze zich op de mensenkant. Die verbinding blijkt ook uit de bemoeienis met én politiek én bedrijfsleven. Een continue go-between tussen twee werelden.

Kladlijstjes

Van huis uit heeft Maas een groot verantwoordelijkheidsgevoel meegekregen in een ‘no-nonsense opvoeding’ onder het motto iedereen moet z’n talenten gebruiken. “Er is nooit over gesproken of we een opleiding gingen volgen. Natuurlijk zouden we – ik heb een zus – het optimale eruit halen. En als er offers gebracht moesten worden, dan moest dat. Calvinistisch met een PvdA-kleur.”

Persoonlijke ontwikkeling en persoonlijke inzet staan hoog in het vaandel van Trude Maas. “Toen ik bij BSO eens een vestiging overnam, bleek daar allerlei ongerief te zijn. Er liep een programma waarbij iemand was ingehuurd om de communicatie met het personeel beter te krijgen. In allerlei sessies met groepen mopperden de medewerkers op van alles en nog wat. Hij vroeg dan steeds: ‘wat heb je er zelf aan gedaan’? Dat is ook een motto voor mij.”

Daarbij komt dat Maas van nature leergierig is. Ze is altijd op zoek naar grotere diepten en nieuwe horizonten. Heeft plezier in de dingen die ze niet snapt. “Ik heb kladlijstjes in mijn hoofd waarop staat wat ik nog wil leren. Dat doe ik op mijn manier. Van mijn commissariaat bij Philips Nederland BV neem ik mee hoe pensioenen terugkomen in de jaarrekening. Dat laat ik me dan graag uitleggen in een themabijeenkomst.

De behoefte aan kennis komt voort uit een afwijkende mening die ze nogal eens heeft, stelt ze in een interview met Opzij, juli 2002 (“Een geweldig platform, alle mannen lezen het.”) Zo’n mening wil ze kunnen onderbouwen. “Ik hoef er niet van achterover te leunen en over te gaan tot de orde van de dag als iemand iets controversieels ter sprake brengt. Dan wil ik graag weten wat iemand beweegt en durf ik me ook te laten overtuigen.” De leergierigheid bij anderen moet worden geprikkeld, vindt ze. “Iemand wordt niet slim als je zegt dat-ie dom is. Je moet zien te bereiken dat iemand iets met haar kwaliteiten doet.”

Dominante coalitie

Het is haar taak om af en toe haar nek uit te steken. Zo kan ze andere, jonge vrouwen een steuntje in de rug geven en laten zien dat ‘hoge plekken’ echt bereikbaar zijn. Datzelfde adagium geldt overigens ook andere ‘minderheidsgroepen’ zoals allochtonen, mensen met een handicap, hoewel ze daarbij niet uit eigen ervaring kan spreken. “Er moet wat gebeuren. Maar je kunt twisten over de manier waarop.”De strategie van Trude Maas: “Maak jezelf niet tot uitzondering. Zonder je niet te veel af. En klikt het niet samen, maar maak deel uit van de organisatie.” Trouwens, vrouwen als vrouwen over een kam scheren is sowieso iets waar ze slecht tegen kan. “Uiteindelijk zijn we allemaal verschillende mensen. Vrouwen en ander groepen die mee moeten gaan doen hebben er meer belang bij om als mensen te worden gezien dan als uitzondering. Anders blijven zij kijken door het filter van wat de ‘dominante coalitie’ wordt genoemd. Dat is dan altijd de norm.” Binnen bedrijven zet Trude Maas zich in op ontwikkeling door het bevorderen van verscheidenheid. “Ik wil dat mensen zichzelf binnen organisaties kunnen ontplooien. Te vaak moet iedereen in een confectiepak lopen. Er is geen plaats voor verschillen. Daarmee doe je mensen geen recht.” In vergaderingen gaat ze per se niet naast een andere vrouw zitten. Mannen vinden ‘vrouwenklitjes’ lastig, dus probeert Maas dat te vermijden. Dat er sprake is van een bewust neergelegd glazen plafond, of een “groot strategisch plan om ons vrouwen weg te houden uit de top”, gelooft ze niet. “Het is gewoon ongemak. Er zit niets dieps onder. Mannen willen wel, alleen weten ze niet hoe. En wij moeten ook onze verantwoordelijkheid nemen.”

>> (Terug naar) overzicht publicaties