Wie start de strijd voor Educational Security?, oktober 2003, HBO Journaal

Het is bekend dat generaals altijd bezig zijn om hun soldaten te trainen voor de vorige oorlog.
Kennelijk is het erg moeilijk om de volgende te voorspellen.
Onderwijs is -bijna per definitie- ook zo'n doorgeefluik van het verleden. Elke ontwikkelaar van curricula is zich daar pijnlijk van bewust. Hoever kun je gaan met incrementele veranderingen en vanaf welk moment moet je de boel echt helemaal omgooien? Hoe doe je de timing? Zo ongeveer het allermoeilijkste wat er is. Te vroeg is verkeerd, te laat ook.
Als we kijken naar de beleids(-en borrel)praat over de bekostiging van ons onderwijs, zie je ook die worsteling. Des te groter de afstand, des te helderder de (voor)oordelen. De fraude discussie gaat over betrouwbaarheid van instellingen, over bestuurscultuur en nog wat van die abstracta. In mijn termen is dat de vorige oorlog. Helaas. Regelen zou ik zeggen, en snel met de echte dingen aan de gang.

Waarover zouden we wel verhit in discussie moeten zijn? Over wat voor ons ligt. Over de maatschappelijke rol van onderwijs, over de taakverdeling tussen arbeidsorganisaties, overheid , instellingen en het individu.
Over wie verantwoordelijk is voor de kwaliteit van de arbeidsmarkt. Over wat die verantwoordelijkheid inhoudt. Over de bestuurscultuur die nodig is om dat algemeen belang te borgen. Over de vraag hoe we bewaken of arbeidsorganisaties hun deel nemen in het onderhoud van competenties. En hoe we er achter komen of de vereiste competenties voor een beroepsgroep op de goede plek besproken en bijgesteld worden. Hoe om te gaan met de gildevorming van professionals etc etc. Maar vooral interesseert mij de vraag: hoe creëren we Educational Security voor de huidige en toekomstige professional? Hoe maken we de weg via MBO naar HBO begaanbaar voor onze studenten? Hoe bestrijden we de bizarre tussentijdse uitstroom?

Helaas hoor ik nog slechts sporadisch praten over dit soort onderwerpen. Wel geven we -uit schaarse middelen, en ook vast niet Europees aanbesteed- ettelijke miljoenen uit aan de analyse van hoe het gegaan is met de administratie in de afgelopen 7 jaar. Maar wanneer start er een commissie die het gebrek aan faciliteiten voor levenslang leren onderzoekt? Voor onze toekomst is dat manco namelijk pas een echt ernstige bedreiging. Natuurlijk, de toezichthouders moeten hun werk goed doen. En natuurlijk zal blijken wat we allemaal al weten: bestuurders zijn net echte mensen die het mooiste willen voor hun instelling. En dat ze daarbij de grenzen van de regelgeving verkennen en er soms overheen gaan.
Als dat gebeurd is vanuit goed begrepen maatschappelijk belang, dan zullen we die mensen naast een standje ook een knuffel moeten geven. Want innovatie vereist soms ongehoorzaamheid. Met boekhouders aan de macht wordt het leven tamelijk bloedeloos, zoals we allemaal dagelijks in de krant kunnen lezen. Want bij deze voorspel ik U waarover de volgende golf kritiek op hoger onderwijs land zal gaan.

Wie even opkijkt vanuit zijn boekhouding, ziet de signalen immers al overduidelijk. Die zal gaan over gebrek aan innovatiekracht en gebrek aan responsiviteit. Over conservatisme en over gebrek aan lef. Over concurrentie op de verkeerde zaken als verkeerd begrepen eigenbelang van bestuurders. Het zou mooi zijn als de sector en de politiek op dit moment juist hard zouden werken om een dergelijk debakel te voorkomen. Door te werken een toekomstvaste bekostiging, die Educational Security faciliteert.. En als we zo dapper zouden zijn om ook door die bril naar de 'fraude' te kijken, en daar de krenten uit de pap te halen.
Of is de angst inmiddels al zo toegeslagen dat niemand meer een beetje pro-actief durft te zijn?

>> Terug naar overzicht